a
a
Weather:
city not found
HomeUncategorizedAğaç Kakma Nedir?

Ağaç Kakma Nedir?

Türkçe karşılığı KAKMA olan bu süsleme sanatının Almanca karşılığı İNTARZİYE, Fransızca karşılığı ise MARKETRİ veya MARR.iJTERİ’dir. Özellikle Fransızca karşılığı memleketimizde sıkca kullanılan bir sözcüktür.
Kaplamalardan yapılan Ağaç Kakmacılığında ince levha halindeki kaplamalar işlenecek kakma motifinin parçalarına uygun olarak kesilir ve yanyana getirilerek bir yüzey üzerine yapıştırılır.-Masi! kakmacılıkta ise işlenecek yüzey moti! parçalarına göre oyulur ve buralar değişik renkteki masi! ağaçlar motife uygun olarak kesilerek yerine tutkallanır. Kakma çalışmalarında Ağaç kaplama ve masi! ağacın yanısıra sedef, Bağa (Kaplumbağa Kabuğu), Fildişi,Metal (Altın, Gümüş, Bakır, Pirinç) v.b. malzemelerede yer verilebilir. Ancak ben çalışmalarımda Ağaç Kaplamaları esas alıyorum.

Kakmacılık hakkında ilk yazılı belge Roma’lı tarihçi Plinius’a aittir. Bu eserde kakmacılığın nasıl yapılacağıda açıklanmıştır.
Bugünkü anlamda kakmacılığın yapılışı M.Ö.2000-800 yıllarına rastlar. M.ti.1350 yılında olem Tutankamon’ün mezarında, üzerine fildişi ve altın gömülü sıralar, sandalyeler ve karyolalar bulunmuştur.
Bazı sanat tarihcilerinin savlarına göre ağaç kakmacılığı taş sanatlarından geliştirilmiştir. Eski Peru’da yaşayan İnkalar renkli küçük taşları büyük taşlara gömerek tanrısal heykeller yapmışlardır.

Kakmacılıkta 1550 yılına kadar kesici alet olarak yalnız bıçak ve düz kalem kullanılmıştır. Bu tarihten sonra kullanılmaya başlayan kıl testeresi kakmacılığa yeni boyutlar kazandırmıştır.
Özellikle İtalya ve Fransa’da çok gelişen Ağaç Kakmacılığı mobilya yüzeylerinin süslenmesinde ağaç oymacılıği ile bir bütünlük içerisinde uygulanmıştır. Rönesans devrinde İtalya’da sadece Floransa’da 8 adet kakma ve oyma atelyesinin bulunduğu ele geçen belgelerden anlaşılmaktadır.
Türkler’de Ağaç Kakmacılığından çok sede! kakmacılığı gelişmiştir. Bu konuda eşsiz örnekler verilmiştir. Kapı kanatları, Beşikler, Rahleler, Çekmeceler, Kutular, başta olmak üzere genellikle Geometrik motiflerden oluşan eşsiz sede! kakma örnekleri mevcuttur. Kakma süslemelerde sede!’in yanısıra, fildişi ve Abanoz ağacı çok kullanılmıştır. Türkler’de ahşap yüzeylere yapılan kakmaların dışında metal yüzeyler üzerinede kakma yapılmıştır.

Osmanlı dönemi mimarları, özellikle Sinan ve öğrencileri Davud, Mehmet, Dalgıç Ahmet Süsleme Sanatları içinde kakmacılığada önem vermişlerdir. Topkapı Sarayının bahçesinde devrin seçkin öğrencilerinin taş ve tahta üzerine oyma ve kakma çalışmaları yaptığı bir atelye vardı.
Öğrencilik yıllarında ilgi duymaya başladığım Ağaç Kakma konusundaki çalışmalarım, 1976 yılında göreve başladığım Asistanlık yıllarımda ilgimin daha da artmasına neden oldu. Zira Mobilya Stilleri, Klasik Mobilya Teknolojisi ve Mobilya Süslemeciliği (Ağaç Kakmacılığı ve Ağaç Oymacılığı temel konularını teşkil ediyor) konuları çalışmalarımın önemli bir bölümünü kapsamaktaydı. Özellikle
3. ve 4. sınıf eğitim ve öğretim programlarında Ağaç Kakmacılığı ve Ağaç Oymacılığı konuları yer almaktadır. Değişik mobilya dizayn ve uygulamalarında Ağaç Kakma, Ağaç Oyma
ve Torna çalışmalarının yer alması öerencilerin bu alandaki becerilerini geliştirmenin yanısıra çokda ilgi çekmektedir. Öğrencilerime yıllardır Teorik bilgisini aktardığam ve uygulamasını yaptırdığım bu konularda Figti.rati! ve Soyut çalışmalarda zaman zaman güzel çalışmalar ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmalar bir tablo olabileceği gibi, çeşitli mobilya yüzeylerinde de uygulanmaktadır. Bu da öğrencilerimizin konuya ve mesleki çalışmalarına ilgisini artırmaktadır.
Ağaç yapı olarak sıcak ve estetik bir malzemedir. Bir mobilya yüzeyinde uygulanan ağaç kakma, ağaç oyma ve torna çalışmaları o mobilya ya ayrı bir güzellik katar.
Başlangıçta sadece kendimi sanatsal açıdan tatmin ve öğrencilerime güzel örnekler sunmak amac yla başladığım Ağaç Kakma çalışmalarımı 1984 yılında 9 Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesince düzenlenen “4. Ulusal El Sanatları Sempozyumun”da ve 1986 yılında Ankara İş Bankası Sanat Galerisinde sergiledim.
Bu sergiler büyük ilgi gördü. Öğrencilerin ve Öğretmen arkadaşların konuya daha çok ilgi duymalarını sağladı.
Bana göre Ağaç Kakmıcılığında önemli bir nokta uygun renkte ve desende kaplamaları uyumlu bir renk armonisi içinde bir araya getirebilmektir. Ağaç Kakmacılığı temelde oldukça yorucu ve uzun zaman alan bir çalışmayı gerektirir. Bazen motifte yer alan uygun bir kaplamanın bulunması veya seçilip yerine konulması uzun zaman alabilir.
Kakma süslemelerde kullandığımız ilginç desenli kaplamalar çoğu zaman ağaçların kusurlu büyümesi sonucu oluşan desenlerdir. Örneğin Urlu bir ağacın bu bölümünden desenler ortaya çıkmaktadır.
Önemli bir sanat dalı olan Sedef Kakmacılığı ve Ağaç Kakmacılığının yaygınlaştırılmasının yararlı olacağını ümit ediyorum.

Ağaç Kakma Örnekleri

Ağaç kakma

Ağaç kakma

Ağaç kakma

Ağaç kakma

Ağaç kakma

No comments

leave a comment