a
a
Weather:
city not found
HomeUncategorizedAhşapta Bozulma Etkenleri

Ahşapta Bozulma Etkenleri

Kullanımdan Önce Oluşan Bozulma Etkenleri

Yaşayan ağaçlardaki bozulmalar yada kesilmesinden sonra oluşan bozulmalar, ağaç malzemede estetik ve sağlamlık bakımından kayıplara yol açar. Bu tür kusurlu malzeme mobilya işlerinde pek kullanılmaz, bu nedenle mobilyada her zaman rastlanılmaz. Ancak bu tür malzemerun kullanıldığı mobilyalara rastlanıldığı durumlarda bu parçaların değiştirilmesi gerekir. Bu nedenlede bu tür hataların bilinmesi gerekmektedir. Ayrıca mobilya onarımında parça eklemek yada yenilemek gerektiği durumlarda ağaçtan kaynaklanan kusurların bilinmesi gerekir.

Ağaç Kusurları

Budaklar

Budak, ağaç dallarının gövde üzerinde bıraktığı doğal bir oluşumdur. Budaklar odun liflerinin yönünü değiştirdiğinden, görünüş ve direnç üzerine etkili olurlar ayrıca işlenme kabiliyetinde zorluklar çıkartırlar.

Konik ve Eğri Büyüme

Ağaçların bazılarında güvde, yükseldikçe incelmeye başlar. Bu tür büyümelere konik büyüme denir. Ağaçlar büyürken bir tarafından devamlı olarak zorlanırsa, eğri büyüme meydana gelir. Eğri büyümüş ağaçtan alınan malzeme mobilyada kullanılmamalıdır. Çünki eğrilik rendeler le düzeltilse bile, ağaç zamanla dokuları yönünde eğrilıneye çalışacaktır.

Oluklu Gövde

Bazı ağaçların gövdeleri tam silindir biçiminde büyümez. Yıl halkaları öz çevresinde düzgün çemberler yapmazlar. Güvde çevresinde grintili, çıkıntılı oluklar görülür. Oluklu gövde oluşmuş ağaçtan elde edilen malzemede dengesiz çalışma olur, düzgün kalmaz ve zamanla kamburlaşma görülür.

Kaçık Öz

Güvdesi silindirik olmayan ağaçlarda öz, gövde ortasında durmaz. Bunun nedeni ağacın yetiştiği yerin eğimli olması, orman kenarında olması yada aynı yönde rüzgar yada güneş ışını almasından kaynaklanır. Bu tür ağaçlardan elde edilen malzeme güç işlenir, kuruma esnasında çekme, çarpılma gürülür ve dayanımı azdır.

Buruk Gövde

Ağacın bünyesinde doku tellerinin sarmal bir yol izlemesi sonucu oluşur. Bu tür ağaçtan elde edilen malzeme, kururken düzgün kalmaz. Liflerinin izlediği yola bağlı olarak kamburlaşır.

Çift Özlü Ağaçlar

Başlangıçta ayrı sonra çok yakın, sonraları çap gelişimi sonucu birbirleri ile kaynaşmasından meydana gelen yeni tek bir ağacın çap kesitteki gürünüşüdür. Bu türde ağaç malzemede dengeli çalışma olmaz.

Urlu Gövde

Ağaçta, zamanında kırılmayan sürgünlerin sayıca çok artması, birbirine karışması ve kabuk ile örtülmesi sonucu oluşur. Masif malzeme olarak kullanılmaz, çünki çok çalışır ve mekanik direnci azdır.

Yıllık Halka Yapraklanması

Çeşitli sebeplerle yıllık halkaları kaynaşmamış bir ağaç gövdesinin ani bir sarsıntı sonucunda birbirlerinden ayrılmasına yıllık halka yapraklanması denir. Bu türdeki malzeme, normal özellikler göstermez ve çalışmasıda normal olmaz.

Reçine Safraları

İğne yapraklı ağaçların yıllık halkaları arasında görülen içi reçine dolu kese biçimindeki bölümlerdir. Reçine sıcak etkisiyle eriyip akışkan duruma geldiği için, ahşap malzemede zamanla yüzeye çıkar. Reçine yüzeye çıkarken boya ve verniğin bozulmasına neden olur.

Çevre Çatlakları

Kesilen ağacın çabuk kuruması sonucu gövde dışında meydana gelen çatlaklara çevre çatlakları adı verilir. Öze kadar inen çevre çatlağı sonucu, bu ağaçtan elde edilen malzeme kulanım için uygun değildir.

Öz Çatlağı

Ağaç gövdelerinde öz ve çevresinin herhangi bir sebeple nemini kaybetmesi sonucu öz çatlağı meydana gelir.

Don Çatlağı

Soğuk mevsimlerde ağacın gövdesinde bulunan su donar. Oluşan don çevresine basınç yaptığından, öz ışınları yönünde çatlamalar meydana gelir. Bu tür malzemede gerilim meydana geldiği için ahşap normal çalışmaz.

Ağaç Hastalıkları

Kırmızı Çürüklük

Zararlı mantarların etkisi ile göbek odunda kırmızı kahverengi bir renk oluşur. Kırmızı çürük oluşturan mantarlar göze zarının selülozunu tahrip ederler. Sonunda tozlanma olur. Ağaç sertliğini kaybeder, yumuşar, doğal kokusu bozulur, çürüksü kokar. Mobilyada kullanılmaması gerekir.

Beyaz çürüklük

Bazı mantar türlerinin ağacın besi suyunu mayalaması, pıhtılaşması ve küflendirilmesi sonucu oluşur. Selüloz dokusu bozulur ve beyazlaşır, parlaklığını yitirir, süngerleşme ve koku değişikliği olur. Bozulma ağacın dış etkilere karşı dayanıklılığını azaltır.

Yıl Halka Çürümesi

Beslenme yetersizliği veya beslenme bozukluğundan ötürü bir veya daha çok sayıda yıl halkasının bozulmasıdır. Çok önemli bir kusur değildir, yinede hastalıklı kısımlar mobilyada kullanılmaz.

Budak Çürüğü

Dallcmn kırılması sonucu kapanmayan ycrralcrrdan giren mantcrrlcrrın yaptığı çürümelerdir. Çürüklüğün önemi ağacın ne kadın içine işlediğidir. Çürümenin çok oldugu malzemenin kul anılmaması gerekir.

Mavi Çürüklük

Göze içi sıvılcrrını kendilerine beslenme maddesi olmak seçen mavi küf mantcrrlcrrı, göze zcrrına dokunmaz, bu yüzden ağacın fiziksel etkilere kcrrşı dayanımında önemli azalmalcrr olmaz. Mavi çürüklük fiziki zcrrcrr vermesede ahşabın görünüşünü bozcrr, yüzeye sürülen boya ve cilayı aynı oranda emmez ve dağınık görüntü oluşturur.

Kırmızı Çizgi

Ağaç kururken oluşan gözezcrrı çatlak ve ycrrıklcrrdan giren mantcrrlcrr, özellikle çam türü ağaçlcrrda gövde boyunca kırmızı renkli çizgiler halinde görülen bozulmalcrr meydana getirirler. Bu hastalık ağacın fiziksel dayanımını azaltır bu nedenle mobilya işlerinde kullanılmamalıdır.

Ardaklanma

Otuzu aşkın türde mantının oluşturduğu, kirli beyaz, kül rengi ve kahverengi lekeler halindeki çürümelerdir. Ardaklanma özellikle ağaç kerestenin depolandığı yerde havalandırmanın yeterli olmamasından kaynaklanır. Ardaklanmış ağacın, fiziksel etkilere dayanımı azalır, esnekliği kaybolur, vida ve tutkalı yeterli derecede tutmaz, boya ve vernikler bu tür malzemelerde zor kullanılır. Bu tür sebeplerden dolayı, ahşap işlerinde ve mobilyada kullanılmamalıdır.

 

No comments

leave a comment