a
a
Weather:
city not found
HomeUncategorizedMobilya Nedir? Koruma Yöntemleri Nelerdir?

Mobilya Nedir? Koruma Yöntemleri Nelerdir?

Mobilya, insanlığın günlük yaşam içerisinde ihtiyaçlarına uygun olarak ve gereksinimlerini göz ününde bulundurarak yaşadıkları mekanları donatıp, süsledikleri aynı zamanda dekore ettikleri taşınabilir eşyaların tümüdür. İnsanların ihtiyaçlarından kaynaklanan ve yaşamlarını kolaylaştıran bu eşyaları şu şekilde sıralamak mümkündür; masa, sehpa, tabure, koltuk, sandalye, dolap, sandık ve küçük süs eşyaları. İnsanlar günlük yaşanWarının pek çok anında mobilya kullanmaktadır, mobilya kullanım yerine göre ya da kişilerin isteğine bağlı olarak değişik malzemeden yapılabilmektedir. Ancak mobilya yapımında ve kullanımında en çok geçerli olan ahşap malzemedir.

Ahşap malzemenin mobilya yapımında kullarumasının bir çok nedeni bulunmaktadır. Ahşap, genelde kolay bulunabilen, kesilip taşınması zor olmayan bir harnmadedir. İşlenmesi kolay, dekoratif süslemelerin yapılmasının mümkün olduğu bir malzemedir. Şekil verilmiş ahşabın yüzeyi düzeltilip, ağacın özelliklerine göre boyanıp cilalanması ile oluşan görüntü, ahşap malzemeyi insanlar için çok daha değerli kılacaktır. Bu tür özelliklerinin yanı sıra ahşap, aynı türde bir eşyanın metal veya taş versiyonundan daha hafif ve kullanışlıdır. Ayrıca coğrafi şartlara bağlı olmakla beraber ahşap mobilya diğer materyallerden daha ucuza imal edilebilmektedir.

Ahşapda Bozulmalar

Hammadesinden alınarak yapılan her eşya yapıldığı andan itibaren bozulmaya başlar, ancak ahşap malzeme ağaç halindeyken dış etkenler yüzünden bozulmaya başlar, üretim ve kullanım yerinde bozulma devam eder.
Ahşap, insanlar tarafından kullanımı sırasında bir çok darbe ve aşınmalara maruz kalmakta ve yapısında bozulma olmadığı sürece bu fiziksel hareketlere direnebilmektedir. Ahşap, organik yapısından dolayı bulunduğu ortamın şartlarından etkilenir. Ahşabın yapısında gerek hidroksil guruplarına bağlı ve gerekse hücre boşluklarında serbest halde su bulunur. Higroskopik bir madde olan ahşap bulunduğu ortamın bağıl nemi ile denge olma eğilimindedir. Bulunduğu ortamın nemi düşerse kendiside bu oranda nem verir, bağıl nem yükselirse bu oranda nem çeker. Ahşabın bünyesindeki nem ahşap tahripçisi organizmalar açısından büyük önem taşır. Bu organizmaların yaşam koşullarını belirleyen önemli bir etkende ahşabın rutubetidir.

Ahşabın yüzeyini kapatmak için kullanılan boya ve yüzey örtücüleri, ahşabın nem alış verişini engelleyemese de bu işlemi yavaşlatır. Ancak yüzey örtücülerinin özelliklerini yitirmesi durumunda bileşiminde, selüloz, herniselüloz, pektin, lignin, bulunduran ahşap bakteri, mantar ve böcekler için besin kaynağı konumuna gelir.

Kullanıldığı yerden dolayı, yanlış onarım ve diğer etkenlerden dolayı nem almış ahşaplara arız olan ahşap tahripçisi organizmalar arasında sıkı bir ilişki vardır.

Doğal etkenlerin verdiği zarar yanında ahşap mobilyalar, insanlarca kullanım sırasında ya da onarımlar sırasında yapılan hatalar yüzünden bozulma süreçleri hızlanarak devam eder. Bu nedenle niteliği ne olursa olsun hşap malzemenin yok olmaması için korunması gerekmektedir.

Korumak istediğimiz ahşaba müdahale edebilmemiz için, niteliği ya da kulanım yeri neresi olursa olsun ahşabın malzeme olarak özelliklerini bilmek zorunday. Malzeme olarak özelliklerini bilmek, korumada kullanacağımız materyalleri seçmemize yardım eder. Ahşabı korumaya alabilmemiz ve oluşan tahrip unsurlarını durdurmak için, ahşap tahripçisi unsurların bilinmesi ve tanınması gerekmektedir.
Ahşap eser ve kullanım eşyası mobilyalar evlerde, antika meraklılarında, antikacı dükanlarında ve müzelerde rastlanmaktadır. Ahşap uygun şartlarda korunduğunda uzun yıllar dayanmaktadır. Arkeolojik ahşap eserlerde kapalı ortamlardaki nem ve havanın fazla olmadığı mezar türü m mekanlarda binlerce yıl kaybolmadan dayanabilmiştir. Ancak doğal etkenlere maruz kalmış arkeolojik ahşaplar nem ve bakterilerin tahribatı nedeniyle günümüze nadir eserler olarak ulaşmıştır.

Ahşabın Korunması

Konu kapsamına giren ahşap malzeme, tahribatlara rağmen, kullanılabilen, onarımla ayakta durabilecek, ayrıca müzelerde sergilenebilecek etnografik eser niteliği taşıyan mobilyalardır. Koruma metodları eserlerin haricinde, müzelerde eser sergileme dolaplarında ya da bu tür amaçlı çalışmalarda kullanılabilir. Çünkü yeni ahşap malzemeyle gelecek bozucu etkenler tarihi eser niteliğindeki ahşap malzemeyi, ayrıca organik kökenli eserleri tahrip eder.
Konu olarak ahşap mobilyaların koruma ve onarım çalışmaları olarak seçilmesinin amacı ise günümüze dek kalabilmiş eser niteliğindeki ahşap mobilyaların yok olmasını önlemektir. Eser niteliğindeki ahşap mobilyaların çoğu antika sıfatıyla, antikacılarda meraklılarına satılmaktadır. Ancak sanat eserleri niteliğindeki bu kültür varlıklarımız sahiplerince kullanım ya da gösteriş amacı için bol paralarla satın alınırken, bu eserlerin korunmasına önem gösterilmez. Ayrıca mobilyaları alıp satan antikacılar aldıkları mobilyalara ciddi bir bakım yaptırmayarak, maliyeti düşük olacak ve müşterinin gözüne hoş gelecek şekilde bakım yaptırırlar.

Piyasadaki bu işleri çıraklıktan yetişme kişiler ya da restorasyon eğitimi almamış kişiler yapmaktadırlar. İşlemler sırasında koruma endişesi taşımayan bu kişiler ahşap üzerindeki eski katmanları sökmede kendisine kolaylık sağlayan hazır cila sökücü kimyasal malzemeleri kullanırlar, bu sökücüler işlemi hızlandırıp zaman kazandırdığı için tercih edilir. Ancak ahşapta renk değişikliğine neden olur. Cilalama işleminde de parlak yüzeyler elde etmek için gomlak cilasında çok yağ kullanırlar ya da kalın katmanlar atarlar. Bu işlemler zamandan kazandırdığı için piyasada çokça uygulanır. Ancak bu tür çalışmalar kısa zamanda bozularak cilanın koruyucu etkisini düşürür.
Ahşap mobilyalarda ciddi koruma ve onarım çalışmaları yapabilmek için kullanılan malzeme ve maddelerin, uygulayıcı kişilerce iyi bilinmesi ve konu üzerinde tecrübe sahibi olunması gerekmektedir.

No comments

leave a comment