a
a
Weather:
city not found

Yonga levhalar mutfak dolaplarının yapımında, raflarda, yan tablalarda, çekmece önlerinde, dolap kapaklarında ve dolapların arka yüzlerinde kullanılmaktadır. Tablada kullanılan yonga levhalann 30 mm kalınlığında olması, raflarda, çekmece önlerinde, dolap kapaklarında ve kabinet kısmında 18 mm kalınlığında, dolapların arka yüzlerinde ise 3 mm kalınlığında olması istenmektedir.
Tablada, dolap kapaklarında ve çekmece önlerinde kullanılan yonga levhaların yüzey ve kenarları rulo laminatı, yüksek basınç laminatı, polivinilklorür, ahşap kaplamalı lake boyalı veya vernikli ve masif ağaç malzeme çıtalarla kaplanarak kullanılırlar. Raflarda ve kabinetlerin yapımında melamin emdirilmiş kağıtlarla kaplanmış yonga levhalar kullanılmaktadır. Dolapların arka yüzlerinde genelde kontraplak kullanılmaktadır. Fakat melamin emdirilmiş kağıtlarla kaplanmış 8 mm kalınlığındaki yonga levhalarda kullanılmaktadır.

Yonga levhanın Tanımı ve Sınıflandırılması

TS 2129 ( 1975 Kasını) ‘a göre; Y ongalevha kurutulmuş odun yongalarının sentetik reçine tutkalları ile sıcaklık ve basınç altında yapıştırılması ve biçimlendirilmesi sonucunda oluşan levhalardır. Aynı standart yonga levhaları üretim şekillerine göre ayırmıştır. Buna göre; Dik yongalı yonga levha; Yongaları levha yüzeyine genellikle dik durumda olan yonga levhalardır.
Yatık yongalı yonga levha; Yongaları levha yüzeyine genellikle paralel durumda olan yonga levhalardır.

TS 180 (1978 Eylül) ‘e göre; Genel amaçlı yonga levha odun yongalarının açık hava koşullarına dayanıklı olınayan sentetik reçine tutkalları ile karıştırılıp sıcaklık etkisi altında preslenmesiyle elde edilen ve yongaları genellikle levha yüzeyine paralel olan levhalardır.
BS 5669 (1979) ‘a göre ise, yonga levha odun veya diğer ligno-selülozik lifli materyalin, bir tutkal ilavesi veya tutkal ilavesi olmaksızın (hidrolik bağlayıcıların oluşturduğu yapışına) meydana getirdiği levhalardır.
Yatık yongalı levhalar her tabakanın yonga ve tutkal özellikleri farklı olmak üzere 1,3 , 5 ve çok tabakalı üretilebilirler. Yonga levhalar özgül ağırlıklarına göre 3 gruba ayrılır. Bunlara;

Düşük Özgül Ağırlıktaki Yonga levhalar:Özgül ağırlıkları 0.590 gr/cm3 ten daha düşük olan levhalardır.
Orta Özgül Ağırlıktaki Y ongalevhalar: Özgül ağırlıkları 0.590-0.800 gr/cm3 arasında değişen levhalardır.
Yüksek Özgül Ağırlıktaki Yonga levhalar: Özgül ağırlıkları 0.800 gr/cm3 ‘ten daha fazla olan levhalardır.

Yonga büyüklüklerine göre yonga levhalar aşağıdaki gibi sınıflandırılmaktadır.
Normal Yonga levhalar (Particleboard) : Bu tip yonga levhalarda genel olarak yonga kalınlıkları 0.25-0.40 mm, yonga genişlikleri 2-6 mm ve yonga uzunlukları 10-25 mm kadardır.
Etiket Yongalı Levhalar (Waferboard) : Etiket yonga levha, halen ülkemizde ve Avrupa ‘da üretilmemekte birlikte Kuzey Amerika ‘da önemli bir yapı malzemesidir. Yonga kalınlıkları 0.5-0. 7 mm, genişlikleri 25-40 mm ve uzunlukları 3 5-75 mm kadardır. Etiket yonga levhalar; çatı kaplaması, iç ve dış duvar kaplaması, döşeme veya döşeme altı olarak kullanılmaktadır.
Yönlendirilmiş Yongalı Levha (Oriented Structural Board:OSB): Bu tip levhalar da genel olarak yonga kalınlıkları 0.4-0.8 mm, yonga genişlikleri 6-25 mm ve yonga uzunlukları 38-63 mm kadardır.
Şerit Yongalı Levha (Flakeboard): Bu tip levhalarda yonga kalınlık ve uzunlukları etiket yongalı levhalarla aynı, genişlik ise 9-1 O mm’ dir. Kullanılan bağlayıcı madde türüne bağlı olarak yonga levhalar, sentetik reçineli ve çimentolu yonga levhalar olarak ikiye ayrılır.

Yonga levhanın Özellikleri ve Kullanım Alanlan

Yonga levhalar birçok kullanım yeri için yeterli :fiziksel ve mekanik özelliklere sahip olduklarından geniş bir kullanım alanına sahiptirler. Ayrıca ucuz ve istenilen ebatta bulunması da bir avantajdır. Fakat yonga levhalar masif ağaç malzemeye karşı daha düşük fiziksel ve mekanik özelliklere sahiptir. Yüzeyleri düzgün olup, istenilen kalınlıkta üretilebilmekte, diğer malzemelerle çivi, vida veya tutkallanmak sureti ile birleştirilebilmektedirler.

Yonga levhalar Orta Sert Lif Levhalar (MDF) ile karşılaştırıldıklarında; eğilme direnci değerleri daha düşük, su alma ve kalınlık artımı yüzdeleri daha büyük olmasına rağmen, yapışma direnci ve vida tutma kabiliyetleri bakımından belirgin bir farklılık yoktur.
Y ongalevhaların kullanım alanları aşağıda verilmiştir.

  • Kat Döşemeleri: Kat döşemelerinde kullanılan yonga levhal8r; halı veya diğer örtücü malzemelerin altında, konutlarda ve çift katlı daire konstrüksiyonlarında tercih edilmektedir. Bu maksatla kullanılan yonga levhalarda, yüksek mekanik direnç, yüzey düzgünlüğü ve kenar kalitesi dikkate ahnmaz.
  • Prefabrik Ev Yapımı: Tek katlı olarak üretilen prefabrik ev yapımında kullanılacak yonga levhaların eğilme ve çarpmaya karşı dirençleri yüksek olmalıdır. Ayrıca su almaya karşı direncinin yüksek olması gerekir. Bu yüzden çimentolu yonga levhalar kullanıJmaktadır.
  • Kapı Göbeği İmali: Yonga levhalann, özgül ağırlıklannın düşük, yüzeylerinin düzgün ve çarpmaya karşı dirençlerinin yüksek olması, kapı göbeği üretiminde ku1lanılınalarına olanak sağlamaktadır. Okal tipi yonga levhalar buralarda kullanılmaktadır.
  • Merdiven Basamakları: Yonga levhalar; İç mekanlarda üstleri halıyla kaplanarak merdiven basamağı olarak kullanılabilmektedirler.
  • Endüstriyel Yonga levhalar: Bu tür yonga levhalar; mobilya sektöründe, dekoratif kaplamalar ile kaplanarak mobilya ve antika eşya imalatında kullanılmaktadırlar. Bu levhalarda; üniform yoğunluk ve kalınlık, düzgün yüzey, yüksek vida tutma kabiliyeti ve mekanik özellikler istenir.

Endüstriyel yonga levhalann kullanım alanlan;

  • Yüksek basınç laminatları ile kaplanarak masa üretimi,
  • Sert masif kaplamalar, dekoratif plastik film ve kağıtlar ile kaplanarak büro mobilyaları ve dolap üretimi,
  • Kaplanmış paneller, kapı göbekleri, sürgülü kapılar ve rafların üretimi,
  • Masa tenisi ve bilardo masası üretimi,
  • Koltuk, kanepe, karyola, mutfak dolabı, televizyon ve müzik seti kabinleri, duvar bölmeleri, reklam panoları, vagon ve gemi yapımıdır.

Gelişmiş ülkelerde, inşaat ve taşıma işleri, yonga levhaların lmUamm yerleri içinde önemli bir yer tutarken, ülkemizde bu alanlarda yonga levha tüketimi düşük seviyede olup, yonga levhalar % 73.5 oranında mobilya üretiminde, % 11.2 oranında inşaat sektöründe, % 13.0 oranında dekorasyonda, % 0.2 oranında prefabrik ev yapımında, % 1.9 oranında ise ambalaj sandığı imalinde kullanılınaktadır.

Yonga levha Üretiminde Kullanılan Hammaddeler

Yonga levha üretiminde kullanılan hammaddelerin başında odun gelmektedir. Ayrıca saman, saz, şeker ka m ı şı, keten ve kenevir sapı, yer fistığı kabuğu, pamuk tohumu kabuklan ve çay fabrikası atıkları kullanılabilmektedir.

yonga levhalar

Odun

Genellikle bakım ve aralama kesimleri ve ağaçların budanması sonucunda elde edilen ince yuvarlak odunlar ile dal-tepe uçlan ve ağaç endüstrisi atıkları kn11am)maktadır. TS 1351 (Nisan 1973) ‘e göre boyu 0.5-2 m, ince uç çapı en az 4 cm, kalın uç çapı en çok 20 cm olan yuvarlak ve yarma odun, kalınlığı 20 cm’ den küçük artık parçalar ve tane büyüklüğü 2 mm olan testere talaşı yonga ve lif odunu olarak kullanılabilir.
Levha üretiminde yapraklı ağaç odunlarının kullanılması halinde tutkal sarfiyatı artmakta ve üretilen levhaların mekanik özellikleri iğne yapraklı ağaçlardan üretilenlere göre % 20-30 oranında daha düşük çıkmaktadır.
Levha üretiminde kullanılacak odunlarda budaklar, böcek yeniği, eğrilik ve çatlaklara müsaade edilmektedir. Öz çürüklüğü enine kesitin yarısına kadar olabilir. Fakat çürüklük ve kabuk içermemesi istenir.

Odun yongalarının yüzey pürüzlülüğü levha özelliklerine etki ettiğinden, düzgün yüzeyli yonga elde etmek için yumuşak odunlu ağaçlar tercih edilmekte ve böylece yongalama için daha az enerji harcanmaktadır. Özgül ağırlığın çok düşük olması ise tutkal sarfiyatını artırmaktadır. Bu nedenle yonga levha özgül ağırlığı 400-700 kg/cm3 olan odunların kullanılması önerilmektedir.

Yıllık Bitkiler

Odun haınmaddesine dayalı endüstri sayısının zamanla artması, odun hammaddesi temininde dar boğaz yaratmıştır. Bu durum yonga levha üretiminde yıllık bitkilerin kuilanılması iınkanlarının araştırılmasına yol açmıştır. Bu maksatla kullanılan yıllık bitkilerin en önemlisi şeker kamışıdır. Halen dünyada 22 ülkede 30 fabrikada şeker kamışından yonga levha yapılmaktadır. Ülkemizde tüm bu bitkilere ilave olarak çay fabrikası atıklarının kullanılabileceği 1991 yılında alınan patent ile belirlenmiş fakat sanayi üretimi henüz gerçekleşmemiştir.

Organik Yapıştırıcılar

Y ongalevha endüstrisinde genellikle duroplastik reçineler (Aıninoplastlar = Üre Formaldehid, Melamin Formaldehid ve Fenoplastlar = Fenol Formaldehid ve Resorsin Formaldehid) ile az miktarda termoplastik reçineler kullanılmaktadır. Duroplastik reçineler ısıtıldıklarında önce yumuşamakta fakat daha fazla ısıtıldıklarında yeniden yumuşamamak üzere sertleşmektedirler.

Doğal Yapıştırıcılar

Bu grupta soğuma ile yapışma sağlayan hayvansal tutkallar, iç kimyasal reaksiyonla yapışma sağlayan kazaiıı, sıcakta sertleşen kan albumini gibi tutkallar ve tanen, sülfit atık suyu, soya fasülyesi tutkalı gibi bitkisel yapıştırıcılar kullanılmaktadır. Yonga levha üretiminde daha çok tanen ve sülfit atık suyu kullanılmaktadır. Tanen açık hava şartlarında kullanılacak yonga levha üretimine uygun olmaktadır. Selüloz üretimi sırasında atık suyu olarak meydana gelen sülfit çözeltisi basit bir asitlendirmeye maruz bırakıldıktan sonra yonga levha üretiminde kullanılabilmektedir. Yapılan çalışmalarda özellikle fenol formaldehit tutkalına ilave edilerek üretilen yonga levhaların su ve rutubete dayanıklı olduğu belirlenmiştir.

Anorganik Yapıştırıcı Maddeler

Çimento, alçı ve mağnezit olup çoğunlukla inşaat sektöründe yalıtım için kullanılan levhalar ve çeşitli biçimdeki malzemeler ile özellikle son yıllarda ambalajlık talaşların yapıştırılmasında kullanılmaktadır. Mağnezyum ve Portland çimentosu kullanılarak çimentolu yonga levha üretilmektedir.

Katkı Maddeleri

Y ongalevha endüstrisinde, sentetik reçinelere ilave edilmek sureti ile kullanılan katkı maddeleri; preslerde sertleştirmeyi hızlandırma, stabilite sağlama, yanmayı geciktirme, sıcak presleme esnasında tutkaldan gaz çıkışını dengeleme ve bitkisel ve hayvansal zararlılara karşı koruyucu özelliklerde olabilirler.

Yonga levha Yüzeylerinin Kaplanması ve Yüzey Kaplama Malzemeleri

Odun veya ligno-selülozik hammaddelerden hazırlanan yongaların uygun bir tutkalla karıştırılarak ısı ve basınç altında preslenmesiyle elde edilen yonga levhaların yüzey ve kenarları masif ağaç malzemeler gibi sıkı bir yapıya sahip olmadıkları ve hava şartlarından kolay etkilendikleri için genellikle yüzey işlemlerine tabi tutulduktan soma kullanılırlar. Yonga levhalara uygulanan yüzey işlemleri, basit bir boyama işleminden yüksek yoğunluktaki laminatların kullanımına kadar çeşitlilik göstermektedir. Yüzey işlemleri uygulanması ile yonga levhaların;

yonga levha kaplamaları

  1. Fiziksel ve mekanik özellikleri iyileşir,
  2. Kimyasal maddelere karşı direnci artar,
  3. Eskime ve aşınmaya karşı direnci artar,
  4. Su ve rutubete karşı dayanıklılığı artar,
  5. Çizilmeye karşı dayanıklılığı artar,
  6. Isı ve ışığa karşı direnci artar,
  7. Dekoratifbir görünüme sahip olması sağlanır.

Yukarıda sıralanan faydaları sağlamada her bir yüzey işlem metodu aynı derecede etkili olamamaktadır. Yonga levhalara uygulanan yüzey işlemlerini aşağıdaki şekilde sıralayabiliriz.

  • Sıvı yüzey işlemleri
  • Vernikleme İşlemleri
  • Yonga levha üzerine lake boya yapma,
  • Y ongalevha üzerinde desen baskılı işlemler.
  • Katı yüzey işlemleri
  • Bir tutkal ilavesi ile yüzey kaplama uygulanan işlemler;
  • Tabii ahşap kaplama,
  • Yüksek basınç lamınatları ile kaplama,
  • Rulo Jaminatları ile kaplama,
  • Polivinil klorür esaslı kağıtlar ku11anımı,
  • Folyolar kullanımı,
  • Vulkanize lifler kullanımı,
  • İnce kağıtlar kuııanımı,
  • Özel Kaplama malzemeleri,
  • Bir tutkal ilavesi gerektirmeyen işlemler
  • Melamin reçinesi emdirilmiş kağıtların k.ullanılması,
  • Polyester reçinesi emdirilmiş kağıtların kullanılması

Yukarıda sayılan yüzey işlemlerinin başarıyla uygulanması için, yonga levhaların aşağıda açıklanan özelliklere sahip olması gerekir:

  1. Üniform Kalınlık: Preslemeden çıkan levhalarda kalınlık farklılıkları bulunabilir. Yonga levha endüstrisinde kullamlan zımparalama makinaları, genellikle yonga levhanın üniform kalınlığa sahip olmasını sağlamada fevkalade önemlidirler.
  2. Pürüzsüz Yüzey: Düzgün ve kusursuz bir yüzey, bütün yüzey işlemleri ve özelJikle yüksek basınç laminantları için çok önemlidir. Levha yüzeyleri parafin ve tutkal lekelerinden, zımparalama kusurlarından, istif ve taşıma sırasında yüzeyde oluşabilecek kusurlardan arındırılmış olmalıdır. Düzgün bir yüzey elde edilebilmesi için levha soğutulduktan sonra zımpara1anmalıdır.
  3. Eğrilik ve Çarpıklığın Bulunmaması: Çarpıklık, yonga levha üretiminin dikkat edilmesi gereken bir yüzey işlem problemidir. Özellikle zımparalama sırasında levhanın alt ve üst yüzeyinden eşit miktarda materyalin uzaklaştırılması, çarpılmanın önlenmesi bakımından önemlidir. Bu durum, çok tabakalı levhalarda tek tabakalı levhalara göre daha fazla önem taşımaktadır. Her iki yüzeyin eşit oranda zımparalanması, levhanın alt ve üst yüzeyleri arasında sıcaklık ve rutubetten kaynaklanan değişimlerin eşit olınası bakımından da önemlidir. Bunlara ilave olarak, levhalar dalına düz bir zemin üzerine istif edilmelidir. Eğer bu yapılmazsa sonraki işlemler başarısız olacaktır.
No comments

leave a comment